فصل‌نامه مطالعاتی در مدیریت بانکی و بانکداری اسلامی

چکیده حسابرسی داخلی در دو دهه گذشته، دستخوش تحولات بسیار عمیقی شده است. در گذشته، وظیفه اصلی حسابرسی داخلی، کنترل ثبت‌های دو طرفه حسابداری به‌منظور کشف موارد اشتباه بود؛ در مقابل، امروزه حسابرسی داخلی به‎منظور مدیریت ریسک، به کنترل‎ها توجه دارد و درصدد گسترش راه‌های مناسب برای ارزش‎افزایی سازمان تحت بررسی است. ارزش با گسترش تولید کالا و خدمات و استفاده بهینه از منابع به‌‌وجود می‎آید. زمان یکی از منابع محدود واحد حسابرسی داخلی است که تخصیص بهینه آن در میان پروژه‎های مختلف حسابرسی، مسئله‌ای چندمعیاره بوده و شامل متغیرهای کیفی و کمی است. این پژوهش، از مدل‎های سلسله‎مراتبی و برنامه‎ریزی آرمانی برای تخصیص بهینه زمان حسابرسی داخلی در بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، رویکردی ترکیبی ارائه می‎دهد. نتایج پژوهش نشان می‎دهد که تخصیص بهینه زمان، انعطاف‎پذیری لازم را برای حداقل کردن ریسک فراهم می‌آورد.

چکیده یکی از مشکلات مهم اساسی سیستم بانکی در سال‌های اخیر، ایجاد مطالبات غیرجاری است. در واقع، سود عملیاتی بانک که شامل سود دریافتی بابت اعطای تسهیلات به مشتریان است، با ایجاد مطالبات بانکی محقق نشده و گردش پول و تسهیلات به حالت راکد درمی‎آید. در نتیجه برای تعدیل مطالبات بانکی در آینده و با توجه به نرخ سود، در این پژوهش به‎منظور برآورد تابع سود مشتریان بانک مدلی ارائه داده‌ایم که در آن، از ارزش طول عمر مشتری CLV بهبودیافته با زنجیره مارکوف استفاده شده است. از آنجا که در بانک ملت و شعب بررسی‌شدۀ آن، برای استفاده از مشتریان، هشت نوع تسهیلات مختلف وجود دارد، در خصوص هر یک از این تسهیلات به‎طور جداگانه اطلاعات مختلف اعم از سود و تمایل مشتری و مطالبات اخذ شد و برای هر وام، یک تابع تعریف شد. بدین ترتیب، هر یک از این تسهیلات، یک تابع مشخص و یک سودوزیان مشخص برای بانک دارند که پس از به‌دست‌آوردن سودوزیان هر یک، برای اعتبارسنجی آنها را با تسهیلات اخذشده از قبل و تسویه‎شده مقایسه و نتایج را تجزیه و تحلیل کرده‎ایم.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بخش‌بندی مشتریان بانکی، بر اساس ارزش طول عمر مشتری و توانایی سوددهی آنان در بانک کارآفرین اجرا شده است. مورد مطالعه در پژوهش حاضر، شعب یکی از بانک‌‌های خصوصی است. برای این منظور، حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز شعبه برای مدت چهار سال (1395 تا 1398) انتخاب شد و مبنای تحلیل و اجرای چارچوب مدنظر قرار گرفت. پژوهشگران برای محاسبه ارزش طول عمر مشتری و بخش‌بندی، از روش خوشه‌بندی بهره گرفتند که با استفاده از پارامترهای مربوط به اندازه‌گیری ارزش طول عمر مشتریان، رابطه ریاضی خاصی برای سنجش و محاسبه CLV ارائه شد. مشتریان در این پژوهش، با حجم نمونه 10هزار نفر بر اساس مؤلفه‌هایی مانند نرخ ماندگاری، نرخ ریزش، تورم و میانگین موجودی، در شش دسته با عناوین مشتریان طلایی، مشتریان با سودآوری مناسب، مشتریان با سودآوری متوسط، مشتریان با سودآوری کمابیش متوسط، مشتریان با ارزش پایین و کم‌ارزش‌ترین مشتریان بخش‌بندی شدند. تقسیم‌بندی بازار بر اساس ارزش طول عمر مشتری در یکی از بانک‌‌های خصوصی، مهم‌ترین نوآوری این پژوهش  و مکمل پژوهش‌های گذشته در این بازاریابی بانکی است. در این مقاله، به مدیران بانک دیدگاهی ارائه شده است تا بتوانند مشتریان سودآور را شناسایی کنند؛ زیرا خدمات و محصولاتی که در بانک‌ها ارائه می‌شود، باید بر درک بهتر مشتریان مبتنی باشد.

چکیده توانایی شناسایی و ارزیابی ریسک تطبیق با شریعت، مسئله مهمی برای ارائه یک چارچوب مدیریت ریسک تطبیق شریعت است. تأکید بر این موضوع، ظهور بانکداری اسلامی در سطح جهان و تلاش‌های مستمر برای توسعه استانداردها، در اولویت بانکداری اسلامی قرار گرفته است. در واقع، همان‌طور که در این پژوهش توضیح داده خواهد شد، مسائل زیادی وجود دارد که باید در خصوص ریسک تطبیق در صنعت بانکداری کشورمان انجام شود. ریسک تطبیق با شریعت بر حسب سطوح ریسک، عوامل تشکیل‌دهنده و مدیریت استراتژیک و تاکتیکی آن طبقه ‎بندی می‌شود. مدیریت ریسک تطبیق با شریعت، مانند سایر اشکال مدیریت ریسک، چرخه حیاتی دارد. این پژوهش از طریق مروری بر متون اسلامی، مقررات نظارتی و مجله‏های علمی موجود در خصوص مدیریت ریسک شریعت انجام شده است. هدف این مقاله، بررسی ریسک تطبیق شریعت، پی ریزی مبانی تعریف آن، تشریح ویژگی‏ ها و پیامدهای آن و بررسی نحوه مدیریت آن در سیستم بانکی با در نظر گرفتن شرایط کنونی کشور است. در انتها، برای مدیریت ریسک تطبیق، به‏ منظور پیشگیری از ریسک عدم رعایت الزامات قانونی و نظارتی، چارچوبی سیستمی ارائه شده است. برای ارزیابی ریسک، از ماتریس مدیریت ریسک (احتمال ـ اثر ـ آسیب ‎پذیری) استفاده شده است.

چکیده قرار گرفتن بخش عمده سیستم بانکی جهانی در معرض بحران مالی سال‌های 2007 تا 2009، قانون‌گذاران را بر آن داشت تا مقررات و نظارت خود را در راستای پیشگیری از مشکلات آتی افزایش دهند. با این‌ حال، بانک‌ها باید به یکی از وظایف اصلی خود در اقتصاد که همان ایجاد نقدینگی است، عمل کنند. این پرسش مطرح می‌شود که آیا نظارت بیشتر بر بانک‌ها باعث افزایش نقدینگی بانکی می‌شود؟ هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر نظارت مبتنی بر ریسک روی ایجاد نقدینگی در بانک‌های ایرانی است. بدین منظور، داده‌های 15 بانک دولتی و خصوصی در دوره زمانی 1394 تا 1399 با استفاده از روش رگرسیون ترکیبی بررسی شد. برای سنجش ایجاد نقدینگی، از رویکرد برگر و بومن (2009) و از نسبت مجموع مطالبات سررسید گذشته و معوق‎شده به ‌کل تسهیلات بانک، به‌عنوان شاخص نظارت مبتنی بر ریسک استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که نظارت مبتنی بر ریسک بر ایجاد نقدینگی تأثیر معنادار و مثبت دارد.

چکیده هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر اﻗﻼم ﺗﻌﻬﺪی اﺧﺘﻴﺎری و نوع اظهارنظر حسابرس بر ﺗﻌﺪﻳﻼت ﺳﻨﻮاﺗﻲ شرکت‏های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 1395 تا 1399 است. اﻗﻼم ﺗﻌﻬﺪی اﺧﺘﻴﺎری و نوع اظهارنظر حسابرس به‎عنوان متغیرهای مستقل؛ ﺗﻌﺪﻳﻼت ﺳﻨﻮاﺗﻲ به‎عنوان متغیر وابسته و متغیرهای اهرم مالی، اندازه شرکت، فرصت‌های رشد و نسبت جریان نقدی عملیاتی به‎عنوان متغیرهای کنترل در نظر گرفته شده‌اند. نمونه آماری پژوهش شامل 159 شرکت است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ هم‌بستگی با رویکرد کاربردی است. روش گردآوری اطلاعات در بخش مبانی نظری، روش کتابخانه‌ای بوده و در بخش آزمون فرضیه‎ها، از روش اسنادکاوی صورت‌های مالی استفاده شده است. به‎طور کلی، روش آزمون فرضیه‎ها روش هم‌بستگی و رگرسیون چندگانه است. نتایج پژوهش نشان داد که اﻗﻼم ﺗﻌﻬﺪی اﺧﺘﻴﺎری و نوع اظهارنظر حسابرس، بر ﺗﻌﺪﻳﻼت ﺳﻨﻮاﺗﻲ تأثیر مستقیم و معناداری دارد. نتایج مربوط به متغیرهای کنترلی نشان داد که اندازه شرکت و فرصت‌های رشد بر تعدیلات سنواتی تأثیر معکوس و معناداری دارد. تأثیر اهرم مالی بر تعدیلات سنواتی مستقیم و معنادار است و در نهایت، تأثیر نسبت جریان‏های نقدی عملیاتی بر تعدیلات سنواتی معنادار نیست.