ارتباط رقابت در صنعت بانکداری و انواع ریسکهای بانکی: شواهدی از بانکهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران
صفحه 1-32
https://doi.org/10.22034/jifb.2021.239336.1203
حسن گلمرادی، زریر نگین تاجی، سیاوش گلزاریان پور، پرنده نیری
چکیده رقابت، یکی از موضوعهایی است که کارشناسان اقتصادی همواره از آن بهعنوان راهکاری برای رشد اقتصادی و بهرهگیری بهینه از منابع اقتصادی یاد میکنند. افزایش رقابت و کارایی در بازار بانکی، کیفیت و تنوع خدمات بانکی را افزایش و هزینههای مبادلاتی را کاهش میدهد این مهم، دلیلی بر ضرورت اندازهگیری ریسکهای بانکی با در نظر گرفتن رقابت بین آنها است. در این پژوهش، برای بانکهای پذیرفتهشده در بورس، ارتباط رقابت بانکی با انواع ریسکهای مهم بانکی بررسی شده است. ریسکهای مدنظر ریسکهای نکول، دارایی، بازار، سرمایه و نقدینگی هستند که بهعنوان متغیر وابسته، ارتباط آنها با شاخص رقابت (هرفیندال) سنجیده شده است. بر اساس نتایج، رقابت بانکی، ارتباط منفی و معناداری با ریسک دارایی و ارتباط مثبت و معناداری با ریسک بازار و ریسک سرمایه دارد.
بررسی آثار کلان ادغام بانکها در نظام بانکی ایران
صفحه 33-62
https://doi.org/10.22034/jifb.2021.266498.1229
مرضیه پیراحمدی
چکیده هدف از این تحقیق، بررسی آثار کلان فرایند ادغام بانکهاست. از میان متغیرهایی که پیامدهای کلان این تصمیم را نشان میدهند، سه متغیر درجه رقابت میان بانکها، میزان ذخایر بهینه نگهداری شده در بانکها و ریسک نقدینگی در دو سطح بانک و کل نظام بانکی انتخاب شده است. بهمنظور بیان این آثار، ابتدا ادبیات نظری این ساختار معرفی و جنبههای مربوط به ارتباط ادغام با متغیرهای یادشده به تفکیک بررسی شده است. در ادامه، بهمنظور بیان روابط مشخص میان این متغیرها، یک مدل تحلیلی به بحث و ارزیابی گذاشته شده و در نهایت، بهصراحت درباره جهتگیری ادغام با متغیرهای مدنظر توضیح داده شده است. در خاتمه نیز با استفاده از نتایج مدل مذکور، ادغام اخیر بانکهای نظامی کشور در بانک سپه بررسی شده است. نتایج مدل نشان میدهد که بانکهای مهر اقتصاد، حکمت ایرانیان و انصار، نهتنها از نسبت مطلوب ذخایر فاصله دارند، بلکه با ریسک نقدینگی شایان توجهی مواجهاند و ممکن است ادغام آنها نیز این وضعیت را بهبود ندهد؛ اما این نتایج با محدودیتهایی همراه بوده که در متن مقاله به آنها اشاره شده است.
رفتار زمان متغیر ریسک اعتباری بهینه بانک
صفحه 63-80
https://doi.org/10.22034/jifb.2021.261262.1221
رضا حبیبی، محمدعلی رستگار، نسترن تقی زاده
چکیده در این پژوهش، تأثیر وضعیت ریسکهای اعتباری تحققیافته و بهینه بانکهای پذیرفتهشده، در بورس اوراق بهادار تهران در فصلهای مختلف و در شرایط زمانی متفاوت، طی دورههای زمانی 1384 تا 1396، بررسی شده است. نتایج فرضیههای پژوهش نشان میدهد، ریسک اعتباری بهینه محاسبهشده تابعی از زمان است و باید متناسب با زمان بررسیشده، سطحی بهینه از ریسک اعتباری برگزیده شود. شایان ذکر است، در بلندمدت، متغییرهای توضیحی تأثیر معناداری بر ریسک اعتباری دارند. نرخ بازده داراییها و بازده حقوق صاحبان سهام نیز بر ریسک اعتباری، تأثیر مثبتی دارد.
ارزیابی و اولویتبندی عوامل ریسک عملیاتی خدمات بانکی با بهکارگیری روش بهترین ـ بدترین سلسلهمراتبی و رویکرد تحلیل عاملی تأییدی
صفحه 81-108
https://doi.org/10.22034/jifb.2021.289116.1275
جهانیار بامدادصوفی، مقصود امیری، ثریا بیرامی
چکیده این تحقیق با هدف شناسایی، ارزیابی و اولویتبندی عوامل تأثیرگذار بر ظهور ریسکهای عملیاتی اجرا شده است. برای دستیابی به اهداف تحقیق، ابتدا بر اساس مرور سیستماتیک، ادبیات مدل چهاربُعدی کمیتۀ بال سوئیس با مؤلفهها و شاخصهای تأییدشدۀ بانک مرکزی، بهعنوان چارچوب مفهومی اولیه تحقیق برگزیده شد، سپس با اعمال تحلیل عاملی تأییدی روی پاسخهای ارائه شدۀ 54 نفر از مدیران و کارشناسان ارشد شعب بانک صادرات شهر گنبد کاووس به پرسشنامۀ محقق ساخته، به دستهبندی و تأیید شاخصهای مدل اقدام شد. در گام بعدی، بهدلیل ازدیاد تعداد شاخصها و ناتوانی ذهنی در مقایسههای زوجی آنها، تصمیم بر این شد که با استفاده از روش بهترین ـ بدترین سلسلهمراتبی، بر پایۀ نظر ده نفر از خبرگان و مدیران ستادی بانک صادرات، ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای مدل اولویتبندی شود. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که عامل نیروی انسانی، مهمترین معیار در بروز ریسک عملیاتی است و اهمیت شایان توجهی دارد. پس از آن، سه عامل فرایندها و رویههای سازمانی، تکنولوژی و سیستمها و عوامل خارجی، بهترتیب در ردههای بعدی ظهور ریسکهای عملیاتی گرفت.
تأثیر استقلال بانک مرکزی ایران بر توزیع درآمد، ثبات مالی و بیکاری
صفحه 109-132
https://doi.org/10.22034/jifb.2021.273247.1247
میثم کاویانی، فاطمه دستیار
چکیده یکی از راههایی که اقتصاددانان سراسر دنیا برای کاهش نابرابری در اقتصاد، ثبات مالی و کاهش بیکاری مناسب میدانند، استقلال بانک مرکزی (CBI) است. استقلال بانک مرکزی به این معناست که بانک مرکزی باید بتواند سیاستهای پولی و اعتباری را فارغ از هرگونه فشار سیاسی و بر اساس اهداف و مصالح اقتصادی تنظیم و اجرا کند. تحقیق حاضر به بررسی تأثیر استقلال بانک مرکزی بر توزیع درآمد، ثبات مالی و بیکاری در کشورمان پرداخته است. برای دستیابی به هدف یاد شده، از اطلاعات اقتصادی طی دوره زمانی 40 ساله استفاده شده است. دادهها با استفاده از اﻟﮕﻮی ﺧﻮدﺑﺎزﮔﺸﺖ ﺑﺎ وﻗﻔﻪﻫﺎی ﺗﻮزﯾﻌﯽ (ARDL) تجزیهوتحلیل شده است. نتایج نشان میدهد که در دوره کوتاهمدت و بلندمدت، استقلال بانک مرکزی بر نابرابری درآمد و در دوره کوتاهمدت، بر ثبات مالی اثر مثبت و معناداری میگذارد و در دوره کوتاهمدت و بلندمدت، بر بیکاری تأثیر منفی و معناداری دارد.
واکنش ریسکپذیری صنعت بانکداری در نظام اقتصادی به مقرراتگذاری احتیاطی بر سرمایه با تأکید بر نقش کارایی سرمایهگذاری مبتنی بر نظریه سپر سرمایه
صفحه 133-160
https://doi.org/10.22034/jifb.2021.284771.1269
وحید بخردی نسب
چکیده از جمله ارکان و اجزای اصلی یک نظام نظارت بانکی مؤثر، چارچوب مقرراتی آن به شمار میرود، بهگونهای که انجام مسئولیتهای نظارتی بدون برخورداری از مقرراتی جامع و مانع امکانپذیر نیست. هدف اصلی این تحقیق، ارتباط بین مقرراتگذاری احتیاطی بر سرمایه و ریسکپذیری بانکها با نقش تعدیلگری کارایی سرمایهگذاری است. جامعه آماری، کلیه بانکهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار تهران است. بازه زمانی انجام تحقیق سالهای 1391 تا 1397 است. برای رسیدن به این هدف، از اطلاعات بیست بانک استفاده شد. در این تحقیق نشان داده شده است که با کارایی سرمایهگذاری، مقررات احتیاطی، سرمایه بانکها را افزایش و ریسکپذیری آنها را کاهش میدهد. همچنین مقررات احتیاطی رفتار احتیاطی بانکها را از طریق کاهش ریسکپذیری و افزایش سرمایه بانکها، افزایش میدهد که نشان میدهد اکثر بانکهای کشور در سالهای اخیر در راستای چارچوبهای نظارتی و مقررات بینالمللی حرکت کردهاند.
