نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 قائم مقام مؤسسه اعتباری نور

2 دکتری اقتصاد

3 عضو هیأت علمی، پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

چکیده

در این مطالعه به‌­منظور افزایش ظرفیت­‌های بانکداری اسلامی در کشور با تأکید بر آموزه­‌های دینی و استفاده از قریب به نیم قرن تجربه بانک­ها و نهادهای مالی اسلامی در جهان به بررسی تجربه بانک‌­های اسلامی در 5 کشور اسلامی منتخب ایران، مالزی، پاکستان، اردن و بحرین؛ با طرح این سؤال که آیا چگونگی تجهیز، تخصیص و وصول مطالبات در این کشورها متفاوت است؛ پرداخته شده است. در این ارتباط ضمن بررسی الگوی کسب و کار در نظام بانکی این کشورها به واکاوی نحوه تجهیز و تخصیص منابع، نحوه سرمایه­گذاری در پروژه‌­ها و نحوه برخورد با مطالبات معوق پرداخته شده است.
 از جمله موارد افتراق قانون بانکداری اسلامی بدون ربا در ایران  مصوب سال 1362 با سایر کشورها را می­توان به سیستم بانکی دوگانه (مقررات اسلامی در کنار قوانین معمول بانکداری)، تجهیز منابع بر پایه عقد مضاربه، استفاده از سپرده سرمایه‌­گذاری محدود و نامحدود، استقرار شورای فقهی مستقل، اختصاص برخی جرایم تأخیر به مؤسسات خیریه، عدم تقارن در زیان­‌های وارده اشاره نمود. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis of Funding, Resource Allocation and Bad Loan Collections Frameworks (Case Study: 5 Selected Islamic Countries: Iran, Malaysia, Pakistan, Jordan and Bahrain)

نویسندگان [English]

  • Reza Memar Esfahani 1
  • Mehdi Farahani 2
  • Ali Arshadi 3

1 Deputy of Noor Credit Institute

2 Ph.D. in Economics

3 Faculty Member, Monetary and Banking Research Institute

چکیده [English]

In this study, to enhance the capacity of Islamic banking in the country with an emphasis on religious learnings and using nearly half a century of banking experience and financial institutions in the world to examine the experience of Islamic banks in five selected Islamic countries including Iran, Malaysia, Pakistan, Jordan and Bahrain, the question of whether the mobilization, allocation and collection of receivables frameworks are different in these countries is arose out and discussed. In this regard, the business models of banking systems in the selected countries as well as the way of funding, resource allocation and bad loan collection are discussed.
The obtained results show that among the differences between interest-free Islamic banking law enacted in 1983 in Iran with that of other countries, the existence of dual banking system (Islamic banking law along with usual banking rules), resource funding on the basis of Mudaraba Contract, the use of restricted and unrestricted investment deposits, the establishment of an independent legal council to allocate some of delay penalties to the charities, and asymmetry in damage can also be addressed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Islamic Business Model
  • Funding
  • Resource Allocation
  • Bad Loan Collections
  • Asymmetry in Losses

الف- منابع فارسی

1- رضوی، مهدی (1393): بانکداری اسلامی در ایران، مؤسسه عالی آموزش بانکداری ایران.

2- حاجیان، محمدرضا (1390): موانع و مشکلات اجرای عقود مشارکتی در نظام بانکی کشور، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.

3- شمع‌ریزی، سیدحمید (1370): بانکداری بدون ربا در جمهوری اسلامی پاکستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، ته شعبانی، احمد و عبدالحسین جلالی (1390)، دلایل گسترش مطالبات معوق در نظام بانکى ایران و بیان راهکارهایى براى اصلاح آن. فصلنامه برنامه‌ریزی و بودجه.ران: دانشگاه امام صادق (ع).

4- صالح‌آبادی، علی (1384): بررسی اوراق قرضه اسلامی در مالزی از دیدگاه فقه امامیه، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع)، شماره 25.

5- محرابی، لیلا (1391- الف): ساختار بانکداری اسلامی در کشورهای اسلامی: نمونه موردی کشور مالزی، گزارش پژوهشی شماره 6، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی، قابل دستیابی در تارنمای: پژوهشکده پولی و بانکی.

6- محرابی، لیلا (1393- ب): رتبه­‌بندی مؤسسات مالی اسلامی برتر در جهان 2014، گزارش پژوهشی، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی، قابل دستیابی در تارنمای: پژوهشکده پولی و بانکی.

7- محرابی، لیلا (1393- ج): معرفی روش‌­های تأمین مالی اسلامی در کشورهای مختلف، گزارش پژوهشی، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی، قابل دستیابی در تارنمای: پژوهشکده پولی و بانکی.

8- معصومی‌نیا، غلامعلی و شهیدی‌نسب، مصطفی (1391): بررسی فقهی و اقتصادی ابزار تأمین مالی مشارکت کاهنده، فصلنامه اقتصاد اسلامی، شماره 35.

9- موسویان، سیدعباس و میسمی (139۳): نظارت شرعی بر بانک‌ها و مؤسسات مالی اسلامی، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.

10- میسمی، حسین (1394): الگوهای مختلف اجرای بانکداری اسلامی، مقایسه تجربه ایران با سایر کشورها، فصنامه تازه اقتصاد، شماره 144.

11- نظرپور، محمدنقی و یوسفی، محمدرضا و سجادی، سیدمحسن (1391): عقد تورق برای تأمین نقدینگی از منظر فقهای امامیه، فصلنامه فقه اهل بیت، شماره 69.

12- نظرپور، محمدنقی، یوسفی، محمدرضا و سجادی، سیدمحسن (1389): بررسی فقهی و کاربردی عقد ورق در بانکداری بدون ربا، فصلنامه اقتصاد اسلامی، شماره 39، افشار محمدیان.

 

ب. منابع انگلیسی

1- Abdullah, S (2007): The application of the AAOIFI accounting standards by the Islamic Banking sector in Saudi Arabia, Durham: Durham University; Available at Durham E-Theses Online: http://etheses.dur.ac.uk/2594/.

2- Ainley, M., (2005): Islamic banking arrives in the UK, The Banker, Vol.155, p. 47.

3- Butt, I., (2010): Barriers to adoption of Islamic banking in Pakistan, Journal of Islamic Marketing, Vol. 11.

4- Elzahi A., Rosly A. and Ibrahim, M., (2003): The X-efficiency of the Sudanese Islamic banks, IIUM, Journal of Economics and Management, Vol. 11, No.2.

5- Ezani Yaakub &Mohamed Azam Mohamed Adil and others, (2013): Payment Charge in Islamic Bank, the 5th International Conference on Financial Criminology (ICFC).

6- Ezry Fahmy Bin Eddy Yusof (2010): A Holistic View of Legal Documentation from Shariah Perspective.

7- Goud, B., (2009): Islamic Finance in North America, Dubai: Yasaar Media Publications.

8- Haddad Asem (2013): Jordan Highlight 2013 on site Deloitte.com.

9- Hassan, S., (2004): Issues in the Regulation of Islamic Banking: The Case of Sudan, Khartoum: Research and Studies Series of the Bank of Sudan.

10- HM Treasury, (2013): The Development of Islamic Finance in the UK: The Government’s Perspective, London: HM Treasury.

11- http://data.worldbank.org/indicator

12- https://bankscope2.bvdep.com

13- Krishnan, T., (2008): A qualitative study on Islamic banking in Malaysia: issues, prospects and challenges, MBA Dissertation of the Faculty of Business and Accountancy, Malaya: University of Malaya.

14- Lynnzyp, B., (2009): Islamic Finance in the United States: Product Development and Regulatory Adoption, MA Thesis, Graduate School of Arts and Sciences, U.S: Georgetown University.

15- Onour, I. and Abdalla, A., (2011): Efficiency of Islamic banks in Sudan: a non-parametric approach, Journal of Islamic Economics, Banking and Finance, Vol. 7. No. 4.

16- Resolutions of Shariah Advisory Council of Bank Negara Malaysia (2011): Islamic Banking and Takaful Department, Central Bank of Malaysia.

17-Saleh, A. and Zeitun, R., (2006): Islamic Banking Performance in the Middle East: A Case Study of Jordan, University of Wollongong: Economics Working Papers.

18- Sheikh, M., Taseen, U., Haider, S. and Naeem, M., (2011): Islamic Vs Conventional Banks in Pakistan: A case study of Bahawalpur, BRM Research Article, Vol. 4.

19- The Banker Magazine, (2013): Novemebr issue, New York: Bradford Rhodes Publication.

20- The Financial Stability and Payment System Report (2012): Central Bank of Malaysia.

21- Wiegand, Michael (2005): A Growth Model for Islamic Banking, Mckinsey’s Dubai Office.

22- www.sbp.org.pk/ibd/faqs.asp

23- www.adcb.com

24- www.bankrefah.blogfa.com/post 15-.aspx

25- www.bbkonline.com/CustomerService/Feesandcharges

26- www.bnm.ir

27- www.donyaـeـeqtesad.com/news/772644/

28- www.dubaifaqs.com/banksـinـdubai.php

29- www.financialislam.com/2/post/2010/7/paymentـdelaysـandـdefaults.html

30- www.hsbc.com.bh

31- www.iraneconomist.com

32- www.khabaronline.ir/detail/338622/Economy/financialـmarke

33- www.mashreqbank.com/uae/en/personal/serviceـcharges/index.aspx

34- www.meezanbank.com